۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ - بر اساس پژوهش جدیدی که در مجله The Lancet Psychiatryمنتشر شده است، درمان با آگونیست‌های گیرنده پپتید-۱ شبه گلوکاگون (GLP-1s) در افرادی که همزمان به اسکیزوفرنی و دیابت نوع ۲ (T2D) مبتلا هستند، در مقایسه با افرادی که از این داروها استفاده نمی‌کردند یا داروهای جدید دیگر دیابت را مصرف می‌کردند، با کاهش خطر بستری شدن در بیمارستان‌های روان‌پزشکی و کاهش مراجعه به بخش اورژانس‌های روان‌پزشکی همراه بوده است.
اسکیزوفرنی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط است؛ علاوه بر این، داروهای ضدروان‌پریشی (آنتی‌سایکوتیک) که برای درمان اسکیزوفرنی تجویز می‌شوند نیز خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهند. اگرچه آگونیست‌های GLP-1یک دسته از داروهای شناخته‌شده برای درمان دیابت نوع ۲ هستند، اما اینکه آیا این داروها بر سلامت روانِ مبتلایان به اسکیزوفرنی نیز تأثیر می‌گذارند یا خیر، همچنان با قطعیت همراه نبوده است.
پژوهشگران در این مطالعه، پرونده‌های سلامت بیش از ۷۰هزار بزرگسال آمریکایی را که بین ژانویه ۲۰۱۸ تا اکتبر ۲۰۲۶ با هر دو بیماری اسکیزوفرنی و دیابت نوع ۲ تحت درمان بودند، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. برخی از این افراد داروهای GLP-1(شامل سِماگلوتاید، لیراگلوتاید، تیرزپاتاید یا دولاگلوتاید) دریافت کرده بودند؛ برخی دیگر داروهای جدید دیگر دیابت (مانند مهارکننده‌های DPP-4یا مهارکننده‌های SGLT2) را مصرف می‌کردند و برخی نیز هیچ‌کدام از این درمان‌ها را دریافت نکرده بودند.
یافته‌ها نشان داد افرادی که از داروهای GLP-1استفاده می‌کردند، ۲۴٪ کمتر از کسانی که هیچ‌یک از این داروهای دیابت را مصرف نمی‌کردند، نیاز به بستری شدن در بیمارستان روان‌پزشکی داشتند. همچنین این احتمال در مقایسه با مصرف‌کنندگان مهارکننده‌های DPP-4حدود ۱۸٪ و در مقایسه با مصرف‌کنندگان مهارکننده‌های SGLT2حدود ۱۷٪ کمتر بود. علاوه بر این، احتمال نیاز به مراقبت‌های اورژانسی برای بحران‌های سلامت روان در این افراد نیز کمتر بود: ۲۹٪ کمتر از کسانی که داروهای دیابت مصرف نمی‌کردند، ۱۳٪ کمتر از مصرف‌کنندگان DPP-4 و ۲۰٪ کمتر از مصرف‌کنندگان SGLT2.
ارتباط بین درمان با GLP-1 و کاهش خطر نیاز به مراقبت‌های روان‌پزشکی حاد، در افرادی که کاهش وزن داشتند بسیار قوی‌تر بود؛ با این حال، این اثر در افرادی که وزنشان ثابت مانده یا حتی افزایش یافته بود نیز (هرچند با شدت کمتر) مشاهده شد. این موضوع نشان می‌دهد که اثرگذاری این داروها احتمالاً تنها ناشی از کاهش وزن نیست. هنگام بررسی جداگانه هر یک از داروهای GLP-1، این ارتباط در سِماگلوتاید، لیراگلوتاید و تیرزپاتاید مشاهده شد، اما در مورد دولاگلوتاید چنین نتیجه‌ای حاصل نشد.
نویسندگان پژوهش خاطرنشان کردند که این داده‌های مشاهده‌ای نمی‌توانند ثابت کنند که داروهای GLP-1مستقیماً باعث کاهش نیاز به مراقبت‌های روان‌پزشکی حاد می‌شوند؛ بنابراین، این داروها نباید به عنوان درمان اصلی روان‌پزشکی در نظر گرفته شوند یا صرفاً با هدف کاهش مراجعات اورژانسی روان‌پزشکی تجویز گردند. با این وجود، نویسندگان معتقدند یافته‌های آن‌ها از نقش بالقوه GLP-1ها در یک رویکرد مراقبتی یکپارچه (ترکیب سلامت قلبی-متابولیک و سلامت روان) حمایت می‌کند. انجام کارآزمایی‌های بالینی آینده برای تأیید این یافته‌ها، به‌ویژه در افرادی که اسکیزوفرنی دارند اما مبتلا به دیابت نوع ۲ نیستند، ضروری است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-10-schizophrenia-diabetes-linked-glp-1s.html